MUZEJ SRPSKE PRAVOSLAVNE CRKVE

Osnovan je 1856. Ima 5.351 predmet, od kojih je izloženo 530. Zbirke: ikone, liturgijski predmeti od metala i drveta, crkveni tekstil, bogoslužbene rukopisne i stare štampane knjige, grafika (drvorez i bakrorez), portreti, privilegije, sinđelije i druga arhivska dokumenta. Okosnicu čine crkveno-umetnički i drugi predmeti koji su pripadali, uglavnom, fruškogorskim manastirima. Tokom Drugog svetskog rata (1941/1942) isti su opljačkani od strane ustaša i odneti u Zagreb, a posle rata (1946) vraćene Muzeju.

Među eksponatima posebnu pažnju privlače Plaštanica kralja Milutina (oko 1300), zatim Pohvala knezu Lazaru (pokrov za glavu kneza Lazara), vez monahinje Jefimije (oko 1402). Od metalnih dragocenosti izdvaja se darohranilnica (1505), rad Dimitra iz Lipove i Tamjanica iz Smedereva (1523), dar igumana Dionisija. Okov na rukopisno Jevanđelje vladike Maksima (1512) uradio je 1540. Petar Smederevac. Lestvica Svetog Jovana Lestvičnika pisana je (1434) po nalogu srpskog despota Đurđa Brankovića. Među ikonama izdvaja se Hristos Svedržitelj iz 15. veka i Vaskrsenje Hristovo (Silazak u Ad), kritski rad s kraja 15. veka.

ETNOGRAFSKI MUZEJ

Nastao je kao samostalna institucija 1901. iz etnografske zbirke Narodnog muzeja. Poseduje 151.990 predmeta i sledeće zbirke: narodnih nošnji, tkanina i ćilima; privrednih sprava; zanata; pokućstva i posuđa (drvo, metal, keramika); predmeta uz običaje; slika; starih fotografija; predmeta i slika sa terena; predmeta vanevropskih naroda i dr. Izdaje "Glasnik Etnografskog muzeja". U sastavu Muzeja je Etnografska spomen-zbirka Hristifora Crnilovića (Kraljevića Marka 5).
 
 

ISTORIJSKI MUZEJ SRBIJE

Osnovan je 1963. Ima oko 35.500 predmeta i zbirke iz oblasti arheologije, etnologije, numizmatike, likovne i primenjene umetnosti, znamenja, pečata, plakata, oružja i vojne opreme, rukopisa, realija, fotografija i arhivskog materijala. Izdaje Zbornik Istorijskog muzeja.

Istorijski muzej Srbije orijentisao se prevashodno na sakupljanje građe o Prvom srpskom ustanku 1804, odnosno početku organizovane borbe protiv Turaka. Veoma je bogat fond ličnih stvari Karađorđa, vođe ustanka - njegovo oružje, svečana dolama, pečat i zastava iz 1804. Prikupljeni su i predmeti koji su pripadali ostalim ustaničkim vođama. Muzej poseduje i materijale vezane za Drugi srpski ustanak.