Vraćanje obnovljene skulpture Vuka Stefanovića Karadžića na postament

Zavod za zaštitu spomenika kulture grada Beograda planira vraćanje restaurirane bronzane skulpture na postament spomenika Vuku Stefanoviću Karadžiću u ponedeljak, 26. decembra, od 9 do 9.30 sati.

Idejni projekat sanacije i restauracije spomenika uradio je Zavod, a radovi su otpočeli 7. novembra. U toku novembra i decembra izvedeni su radovi na sanaciji i restauraciji bronzane skulpture u Smederevu, u ateljeu Zorana Kuzmanovića. Skulptura, kao i livena slova oprani su spolja i iznutra neabrazivnim metodama i odstranjeni su stari korodirani ankeri.

Postament spomenika je takođe obnovljen. Izvedena je sanacija armiranobetonskog jezgra, sanirane su mikropukotine, obrađeni kameni blokovi, izrađene ploče, venci i blokovi za oblaganje postamenta spomenika, montirane su kamene obloge postamenta, skinuti nataloženi slojevi patine i čađi, ujednačena i dorađena patina na celokupnoj površini skulpture i slova.

Radovi na sanaciji i restauraciji spomenika Vuku Stefanoviću Karadžiću se završavaju montažom skulpture i livenih slova na obnovljeni postament spomenika.

Ideju o podizanju spomenika Vuku Karadžiću pokrenula je Srpska književna zadruga na sednici Glavnog odbora 1920. godine, a nakon godinu dana otpočela je sa sakupljanjem priloga za njenu realizaciju. Deset godina kasnije, sa cele teritorije Srbije sakupljen je prilog u iznosu od 305.000 dinara. Na sugestije pojedinih umetnika i kulturnih radnika, među kojima je i Uroš Predić, Srpska književna zadruga je odbacila prvobitnu zamisao o raspisivanju opštejugoslovenskog konkursa, a prihvatila je gotovu maketu Vukovog spomenika, koju je izradio vajar Đorđe Jovanović. Po ugovoru koji je zaključen sa umetnikom, trebalo je da skulptura bude tri metra visine, livena u bronzi. Srpska književna zadruga obavezala se da će umetniku za njenu izradu isplatiti 300.000 dinara.

Jovanović je gipsani model skulpture 1932. godine preneo u Prag, gde je potom izradio model spomenika u dogovorenoj veličini i izlio ga u bronzi. Godine 1933. skulptura Vuka Karadžića stigla je u Beograd, a naredne četiri godine će čekati na određivanje lokacije i postavljanje. Neki od predloga bili su da se skulptura postavi u Studentskom parku, između spomenika Dositeju Obradoviću i Josifu Pančiću, u parku kod Železničke stanice ili pred kafanom „Albanija”. Posle mnogobrojnih polemika oko lokacije, Gradsko veće je 23. jula 1937. odlučilo da se za podizanje spomenika Vuku Karadžiću ustupi mesto na uglu Ulice kralja Aleksandra i Geteove (današnja Ruzveltova), u parku Ćirila i Metodija. Svečano je otkriven u okviru proslave stopedesetogodišnjice Vukovog rođenja, 7. novembra iste godine.

U Zavodu za zaštitu spomenika kulture grada Beograda, 18. decembra 1964. godine sastala se Komisija za utvrđivanje spomeničkih svojstava spomenika Vuku, gde je navedeno kako je to jedini monumentalni javni spomenik ovoj zaslužnoj ličnosti u Beogradu. Sam tok njegovog podizanja otkrivao je niz društvenih i kulturno-istorijskih momenata, karakterističnih za naše prilike tog vremena. Osim toga, delo je vajara, osnivača srpske moderne skulpture i prvog umetnika koji se bavio problematikom skulpture velikog formata. Zbog svega navedenog, komisija je odlučila da spomenik Vuku Karadžiću ima svojstvo spomenika kulture.