Završena prva faza arheoloških istraživanja Priobalnog bedema Beogradske tvrđave

Prva faza zaštitnih arheoloških istraživanja Priobalnog bedema Beogradske tvrđave, koja su izvedena u okviru realizacije projekta Linijskog parka, u obuhvatu njegovih podcelina 1.1 i 1.2, uspešno je okončana. Istraživanja su trajala nepunih četrnaest meseci, počevši od početka marta 2025. do sredine aprila 2026. godine, od toga 285 radnih dana. Tokom ovog perioda, istražena je površina od oko 1,2 hektara, odnosno trasa priobalnog bedema u dužini od oko 550 metara, od Sava kapije do Vodene kapije II. Po obimu i svim drugim parametrima, ovo je najveći projekat arheoloških istraživanja koji je izveden na području Beograda.

Podsetimo, Priobalni bedem je odbrambena linija koja je nastajala i korišćena u više faza, počev od 15. veka sve do 20. veka. U toku istraživanja je otkrivena trasa prvobitnog priobalnog bedema sa kulama iz vremena despota Stefana Lazarevića, kao i kasnije obnove i dogradnje, uključujući i veliku odbrambenu strukturu bastiona Sv. Jakova, iz 17. i 18. veka, iz vremena osmanske i austrijske vlasti u Beogradu. Pored fortifikacija, uz bedem je otkriven niz objekata iz kasnog 17. veka, koji svedoče o intenzivnom korišćenju prostora u priobalju uprkos vodoplavnom terenu.

Ovim arheološkim istraživanjima prikupljeni su podaci o nastanku i razvoju priobalnog bedema tokom četiri veka, ali i o njegovoj devastaciji koja je započela izgradnjom železničkog koloseka krajem 19. veka, a nastavila se na početku Drugog svetskog rata, kada je dobar deo trase bedema i bastiona uništen izgradnjom drugog železničkog koloseka, i u više navrata bio izložen ratnim dejstvima. Dobijeni podaci su osnova za izradu projekta konzervacije i restauracije otkrivenih ostataka, takođe i za izradu projekta njihove prezentacije i revitalizacije u okviru trase Linijskog parka.

Investitor projekta „Linijski park” je Sekretarijat za investicije, nosilac ugovora je W.D. Concord West DOO, a istraživanja sprovodi Arheološki institut, u saradnji sa Republičkim zavodom za zaštitu spomenika kulture i Muzejem grada Beograda.