U Konaku kneginje Ljubice izložba „Beograd na fotografijama Riste Marjanovića 1941–1945”

U Sali pod svodovima u Konaku kneginje Ljubice (Kneza Sime Markovića 8) sutra u 19 časova biće otvorena izložba „Beograd na fotografijama Riste Marjanovića 1941–1945. godine”. Autor je Biljana Stanić, muzejski savetnik Muzeja grada Beograda. Izložba je deo proslave 70 godina od oslobođenja Beograda u Drugom svetskom ratu.

Na izložbi će biti prezentovano više od stotinu najreprezentativnijih fotografija iz zbirke Riste Marjanovića, iz perioda Drugog svetskog rata i perioda od oslobođenja do proglašenja FNRJ. Fotografije su grupisane u pet tematskih celina. Prva celina odnosi se na prikaz 27. marta 1941. i bombardovanje grada 1941. godine. U drugoj celini prikazane su fotografije grada iz perioda okupacije, s akcentom na fotografiji Koncentracionog logora na Banjici. U ovoj grupi je snimak izgleda zgrade na uglu Nemanjine i Ulice kneza Miloša sa propagandnim plakatima na stubu i bunkerom u uglu snimka. Treću tematsku celinu sačinjavaju fotografije – svedočanstava o stradanju grada i razornom bombardovanju Beograda 1944. godine i atmosferi straha i ubrzanog napuštanja grada. Prizori bombardovanog Senjaka i na njemu ulica Štipske, Sitničke, Kuršumlijske, Kablarske, Valtazara Bogišića, kao i Njegoševe, svedoče nam o razrušenosti objekata i stradanju stanovništva. Četvrta celina predstavlja fotografije iz perioda oslobođenja grada.

Tragom dokumentarnih fotografija iz perioda oslobođenja grada oktobra 1944. evidentno je da je Rista Marjanović snimao na periferiji u Kneževcu, Resniku, Žarkovu, Rakovici, Košutnjaku, Topčideru, na Dedinju i Banjici. Snimane su Ulica kneza Miloša, Birčaninova, Sarajevska, Bulevar oslobođenja, Karađorđeva, Kolarčeva, Hercegovačka, Prahovska, Hajd park, Terazije, Knez Mihailova, Štipska, Trg republike, Hajduk Veljkov venac, Kalemegdan. Na fotografijama postrojenih jedinica i portretnim fotografijama vidi se oprema i raznovrsno naoružanje boraca. Na većini fotografija je uništeno teško naoružanje i razasuta oprema posle borbi za oslobođenje grada. Pored jedinica Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije, snimljene su i tenkovske jedinice Crvene armije uoči borbi ili neposredno po oslobođenju pojedinih delova grada. Ovoj celini pripadaju i snimci razasutih humki poginulih boraca na teritoriji grada. Peta tematska celina obuhvata period od oslobođenja grada do proglašenja  FNRJ. Na snimcima se prikazuju događaji vezani za obnovu i formiranje nove vlasti u gradu. Najčešći motiv  na fotografijama posle oktobra 1944. su proslave Dana Oktobarske revolucije, proslava Dana pobede, ali i predizborna aktivnost uoči izbora za Ustavotvornu skupštinu.

Deo postavke čini reprezentativni materijal iz zbirke Odseka za istoriju Beograda od 1941. godine.