Zaključak - Sektor za izdavanje lokacijskih uslova i građevinske poslove u postupku objedinjene procedure - int.br. IX-20 br. 351-251/2026, 20.07.2026.

REPUBLIKA SRBIJA
GRADSKA UPRAVA GRADA BEOGRADA
SEKRETARIJAT ZA URBANIZAM I GRAĐEVINSKE POSLOVE
Sektor za izdavanje lokacijskih uslova
i građevinske poslove
u postupku objedinjene procedure
int.br. IX-20 br. 351-251/2026
20.07.2026. godine
ul. Kraljice Marije br. 1

Sekretarijat za urbanizam i građevinske poslove, Sektor za izdavanje lokacijskih uslova i građevinske poslove u postupku objedinjene procedure, rešavajući po zahtevu Jelene Savić i Zorana Rilaka iz Novog Beograda, ul. Džona Kenedija 45 i Aleksandre Nestorov, iz Novog Beograda, ul.Đorđa Stanojevića 11, za priznavanje svojstva stranke u postupku izdavanja građevinske dozvole za izvođenje pripremnih radova koji prethode građenju objekta Beogradskog akvarijuma, na građevinskoj parceli koja se formira od katastarske parcele broj 1138/14 KO Zemun, koji se vodi pred ovim organom pod brojem ROP-BGDU-12227-CPI-12/2026, int.br. IX-20 br. 351-251/2026 po zahtevu Republike Srbije za potrebe Ministarstva finansija, ul.Kneza Miloša br.20 i ,,Telekom Srbija“ a.d., Beograd ul.Takovska br.2 , na osnovu člana 41. Odluke o gradskoj upravi grada Beograda („Sl. glasnik grada Beograda“ br.126/16, 2/17, 36/17, 92/18, 103/18, 109/18, 119/18, 60/19 i 85/19), čl.8a stav 7. Zakona o planiranju i izgradnji („Sl. glasnik RS“, broj 72/09, 81/09 – ispravka, 64/10-US, 24/11, 121/12, 42/13-US, 50/13-US, 132/14,145/14, 83/18 ,31/19, 9/2020,52/21, 62/23 i 91/25 ) , čl.44., čl.93. i čl.146. Zakona o opštem upravnom postupku („Sl.glasnik RS, br. 18/16 i 95/18-autentično tumačenje i 2/23-odluka US) donosi

Z A K LJ U Č A K

ODBIJA SE zahtev Jelene Savić i Zorana Rilaka iz Novog Beograda, ul. Džona Kenedija 45 i Aleksandre Nestorov, iz Novog Beograda, ul.Đorđa Stanojevića 11, za priznavanje svojstva stranke u postupku izdavanja građevinske dozvole za izvođenje pripremnih radova koji prethode građenju objekta Beogradskog akvarijuma, na građevinskoj parceli koja se formira od katastarske parcele broj 1138/14 KO Zemun koji se vodi pred ovim organom pod brojem ROP-BGDU-12227-CPI-12/2026, int.br. IX-20 br. 351-251/2026 po zahtevu Republike Srbije za potrebe Ministarstva finansija, ul.Kneza Miloša br.20 i ,,Telekom Srbija“ a.d., Beograd ul.Takovska br.2.

O b r a z l o ž e nj e

Jelena Savić i Zoran Rilak iz Novog Beograda, ul. Džona Kenedija 45 i Aleksandra Nestorov, iz Novog Beograda, ul.Đorđa Stanojevića 11, podneli su ovom Sekretarijatu, dana 16.06.2026. godine, zahtev za priznavanje svojstva stranke u postupku ovog organa, po kom je izdata građevinska dozvola pod brojem ROP-BGDU-12227-CPI-12/2026, int.br. IX-20 br. 351-251/2026 dana 08.06.2026.godine.

U navedenom podnesku navode da su potpisnici peticije ,,Sačuvajmo Ušće“, da su u postupku javnog poziva Sekretarijata za zaštitu životne sredine Grada Beograda od aprila 2026.godine, dostavili mišljenja vezano za zahtev investitora za odlučivanje o potrebi izrade procene uticaja na životnu sredinu projekta izgradnje Javnog akvarijuma, sa zahtevom da studija bude urađena; da su kao zainteresovane strane zabrinuti zbog činjenice na koji način će izgradnja Javnog akvarijuma uticati na životnu sredinu stanovnika Novog Beograda i Zemuna, jer je park Ušće jedini veliki park koji predstavlja pluća tog dela grada; da zabrinuti što se parcijalnim odlučivanjem o gradnji javnog akvarijuma zanemaruje širi kontekst planirane transformacije parka Ušće i zanemaruje plan izgradnje novog hotela umesto srušenog hotela Jugoslavija kao i dve kule. Dalje se navodi da su u skladu sa članom 142. stav 2. Ustava Republike Srbije kao i preporukom R (2004) 20 Komiteta Ministara Saveta Evrope državama članicama u sudskoj kontroli upravnih akata (Recommendation Rec (2004) 20 of the Committee of Ministers to member states on judicial review of administrative acts) od 15.12.2004.godine, odredbama člana 2. i člana 9. stav 2. alineja 1. Konvencije o dostupnosti informacija, učešću javnosti u donošenju odluka i pravo na pravnu zaštitu u pitanjima životne sredine-Arhuska konvencija, koja je potvrđena Zakonom o potvrđivanju Konvencije o dostupnosti informacija, učešću javnosti u donošenju odluka i pravu na pravnu zaštitu u pitanjima životne sredine, članom 2. tačka 7) Zakona o proceni uticaja na životnu sredinu, članom 44. stav 3. Zakona o opštem upravnom postupku, i članom 81a u vezi člana 35. stav 1. Zakona o zaštiti životne sredine dokazali svoj pravni interes za učestvovanje u ovoj pravnoj stvari, te predlažu da im se prizna svojstvo stranke u postupku. Uz zahtev za priznavanje svojstva stranke u upravnom postupku, podnosioci zahteva su istovremeno izjavili i žalbu na građevinsku dozvolu broj ROP-BGDU-12227-CPI-12/2026, int.br.IX-20 br.351-251/2026 od 08.06.2026.godine zbog kako se navodi što nije uopšte ili nije pravilno primenjen zakon, drugi propis ili opšti akt, pogrešno ili nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja, zbog toga što je uz utvrđenih činjenica izveden nepravilan zaključak o činjeničnom stanju, povrede pravila postupka, zbog toga što su prekoračene granice ovlašćenja pri odlučivanju po slobodnoj oceni ili zbog toga što rešenje nije doneto saglasno cilju zbog toga koga je to ovlašćenje dato kao i zbog toga što nije pravilno primenjeno ovlašćenje za odlučivanje po slobodnoj oceni.

Aktom int.br. IX-20 br.351-251/2026 od 17.06.2026.godine, ovaj organ je dostavio predmetni zahtev investitoru, shodno odredbama člana 93. stav 2. Zakona o opštem upravnom postupku („Službeni glasnik RS“, broj 18/16, 95/18 - autentično tumačenje, 2/23 - US), radi izjašnjenja.

Ministarstvo finansija je u svojstvu vršioca investitorskih prava u ime Republike Srbije i u svojstvu punomoćnika ,,Telekom Srbija“ a.d., Beograd ul.Takovska br.2 ovom organu dostavio izjašnjenje pod brojem 31473 2026 10520 008 003 020 014 od 26.06.2026.godine, u kojem je između ostalog konstatovano da zahtev za priznanje svojstva stranke potpisnika peticije „Sačuvajmo Ušće“ treba odbiti kao neosnovan, a žalbu odbaciti kao izjavljenu od strane neovlašćenih lica, zatim:

Da je članom 44. stav 3. Zakona o opštem upravnom postupku („Sl.glasnik RS, br. 18/16 i 95/18-autentično tumačenje i 2/23-odluka US) propisano da zastupnici koletivnih interesa i zastupnici širih interesa javnosti, koji su organizovani saglasno propisima mogu da imaju svojstvo stranke u upravnom postupku ako ishod upravnog postupka može da utiče na interese koje zastupaju. Da je članom 3. tačka 28. Zakona o zaštiti životne sredine propisano da zainteresovana javnost jeste javnost na koju utiče ili na koju može uticati donošenje odluke nadležnog organa ili koja ima interesa u tome, uključujući i udruženja građanja i društvene organizacije koje se bave zaštitom životne sredine i koje su evidentirane kod nadležnog organa.

Dalje se navodi da u svom članu 9. stav 2. i alinija 1. i Konvencija o dostupnosti informacija, učešću javnosti u donošenju odluka i pravu na pravnu zaštitu u pitanjima životne sredine, koja je potvrđena Zakonom o potvrđivanju istoimene Konvencije (,,Sl. glasnik RS“-Međunarodni ugovori br.38/09), upućuje na odredbe nacionalnog zakonodavstva o upravnom postupku svake zemlje potpisnice konvencije, i da je procesna pretpostavka za priznanje svojstva stranke u upravnom postupku saglasno članu 44. stav 3. Zakona o opštem upravnom postpupku jeste da je ,,zainteresovana javnost“ organizovana saglasno propisima i to po mišljenju investitora u smislu odredbi Zakona o udruženjima. Dalje se navodi da zahtev za priznavanje svojstva stranke potpisnika peticije ,,Sačuvajmo ušće“ treba odbiti kao neosnovan jer potpisnici navedene peticije nisu dokazali da su zastupnici kolektivnih interesa i zastupnici šireg interesa javnosti koji su organizovani saglasno propisima.

Članom 135. Zakona o planiranju i izgradnji („Sl. glasnik RS“, broj 72/09, 81/09 – ispravka, 64/10-US, 24/11, 121/12, 42/13-US, 50/13-US, 132/14,145/14, 83/18 ,31/19, 9/2020,52/21, 62/23 i 91/25 ), propisano je da je stranka u postupku izdavanja građevinske dozvole iz stava 1. ovog člana investitor, kao i lice koje ima na zakonu zasnovan interes za učešće u postupku.

Članom 44. stav 1. Zakona o opštem upravnom postupku („Sl.glasnik RS, br. 18/16 i 95/18-autentično tumačenje i 2/23-odluka US) propisano je da stranka u upravnom postupku jeste fizičko ili pravno lice čija je upravna stvar predmet upravnog postupka i svako drugo fizičko ili pravno lice na čija prava, obaveze ili pravne interese može da utiče ishod upravnog postupka. Stavom 2. navedenog člana propisano je da stranka u upravnom postupku može da bude i organ, organizacija, naselje, grupa lica i drugi koji nisu pravna lica, pod uslovima pod kojima fizičko ili pravno lice može da bude stranka, ili kad je to određeno zakonom.Stavom 3. navedenog člana propisano je da zastupnici kolektivnih interesa i zastupnici širih interesa javnosti, koji su organizovani saglasno propisima, mogu da imaju svojstvo stranke u upravnom postupku ako ishod upravnog postupka može da utiče na interese koje zastupaju.

Članom 93. stav 1. Zakona o opštem upravnom postupku („Sl.glasnik RS, br. 18/16 i 95/18-autentično tumačenje i 2/23-odluka US) je propisano da lice koje ne učestvuje u postupku kao stranka može podneti zahtev da mu se prizna svojstvo stranke, do okončanja drugostepenog postupka. O zahtevu se odmah upoznaju ostale stranke, da bi se izjasnile.

Članom 146. stav 1. Zakona o opštem upravnom postupku („Sl.glasnik RS, br. 18/16 i 95/18-autentično tumačenje i 2/23-odluka US) propisano je da je zaključak upravni akt kojim organ upravlja postupkom i koji se donosi kad ovim zakonom nije određeno da donosi rešenje.Stavom 2. navednog člana propisano je da se zaključak donosi u usmenom obliku, a u pisanom obliku - kad stranka to zatraži ili je to neophodno radi pravilnog vođenja postupka. Stavom 3. navedenog člana propisano je da protiv zaključka nije dozvoljena žalba, niti se može pokrenuti upravni spor, a stavom 4. je propisano da se zaključak može pobijati žalbom, odnosno tužbom protiv rešenja.

Članom 8a stav 2. Zakona o planiranju i izgradnji („Sl. glasnik RS“, broj 72/09, 81/09 – ispravka, 64/10-US, 24/11, 121/12, 42/13-US, 50/13-US, 132/14,145/14, 83/18 ,31/19, 9/2020,52/21, 62/23 i 91/25 ), propisano je da se sva akta koja u vezi sa objedinjenom procedurom donese nadležni organi i imaoci javnih ovlašćenja kao i podnesci i dokumenti koji se dostavljaju u objedinjenoj proceduri, uključujući i tehničku dokumentaciju, dostavljaju se u formi elektronskog dokumenta. Stavom 3. navedenog člana Zakona propisano je da ako se u objedinjenoj proceduri dostavlja akt, odnosno dokument koji je prethodio izvorno sačinjen u papirnoj formi, dostavlja se primerak tok akta, odnosno dokumenta koji je digitalizovan i overen u skladu sa zakonom kojim se uređuje elektronsko poslovanje. Izuzetno od stava 2. i 3. ovog člana, stavom 7. je propisano da treće lice koje traži da mu se u objedinjenoj proceduri prizna svojstvo stranke u postupku, odnosno ako na odluke donete u tom postupku izjavljuje pravne lekove, nije dužno da koristi elektronske dokumente, niti da se nadležnom organu obraća elektronskim putem.

Postupajući po podnetom zahtevu uvidom u spise predmeta ovaj organ je utvrdio sledeće:

Da je ovaj Sekretarijat izdao Građevinsku dozvolu pod brojem ROP-BGDU-12227-CPI-12/2026, int.br. IX-20 br. 351-251/2026 dana 08.06.2026.godine kojom je stavom 1. dispozitiva investitoru Republici Srbiji-Ministarstvu finansija, Beograd ul.Kneza Miloša br.20 odobreno izvođenje pripremnih radova koji prethode građenju objekta Beogradskog akvarijuma, spratnosti Su+P, kategorije V, klasifikacionih oznaka 126201 i 123001, bruto razvijene građevinske površine 8.077,00m2, na građevinskoj parceli koja se formira od katastarske parcele broj 1138/14 KO Zemun i stavom 2. dispozitiva investitoru ,,Telekom Srbija“ a.d., Beograd ul.Takovska br.2 odobreno izvođenje radova na zaštiti telekomunikacione infrastrukture na katastarskoj parceli 1138/14 KO Zemun.

Da je odredbom člana 44. stav 1. Zakona o opštem upravnom postupku propisano je da svojstvo stranke ima lice po čijem je zahtevu pokrenut postupak, protiv koga se vodi postupak ili koje, radi zaštite svojih prava ili pravnih interesa, ima pravo da učestvuje u postupku. Iz navedene odredbe proizlazi da pravni interes mora biti ličan, neposredan, konkretan i zasnovan na zakonu, odnosno da mora postojati neposredna pravna veza između lica koje zahteva priznavanje svojstva stranke i predmeta upravnog postupka.
Naime, podnosioci zahteva nisu učinili verovatnim, niti su dokazali da se u ovom upravnom postupku odlučuje o bilo kom njihovom pravu, pravnoj obavezi ili neposrednom pravnom interesu. Iz navoda zahteva proizlazi da se zainteresovanost podnosica zahteva zasniva isključivo na protivljenju realizaciji predmetnog projekta i nastojanju da se zaštiti prostor od opšteg značaja, što ne predstavlja pravni interes u smislu člana 44. Zakona o opštem upravnom postupku.
Pravni interes koji daje svojstvo stranke mora biti neposredan, ličan i individualizovan, tako da odluka doneta u konkretnom upravnom postupku neposredno utiče na pravni položaj lica koje traži učešće u postupku. Takav uticaj podnosioci nisu dokazali, niti iz spisa predmeta proizlazi da bi donošenje rešenja o izdavanju građevinske dozvole za pripremne radove neposredno proizvodilo pravne posledice po prava ili obaveze podnosilaca zahteva.
Okolnost da su podnosioci korisnici parka, da su potpisnici peticije ili da se zalažu za zaštitu životne sredine predstavlja izražavanje građanskog stava i ostvarivanje opšteg interesa, ali se iz tih okolnosti ne može izvesti postojanje individualnog pravnog interesa koji je zakonom propisan kao uslov za priznavanje svojstva stranke.
Da je odredbom člana 44. stav 3. Zakona o opštem upravnom postupku propisano da svojstvo stranke u upravnom postupku mogu da imaju zastupnici kolektivnih interesa i zastupnici širih interesa javnosti, koji su organizovani saglasno propisima, ako ishod upravnog postupka može da utiče na interese koje zastupaju.
Podnosioci ne ispunjavaju uslove za priznavanje svojstva stranke ni po ovoj odredbi budući da se ista odnosi na zastupnike kolektivnih interesa i zastupnike širih interesa javnosti, koji su organizovani saglasno propisima, a da su podnosioci zahteva fizička lica koja nisu dokazala da su organizovani saglasno propisima kao zastupnici kolektivnih interesa i širih interesa javnosti.
Ovaj organ je cenio navode podnosilaca koje se odnose na preporuku R (2004) 20 Komiteta Ministara Saveta Evrope državama članicama u sudskoj kontroli upravnih akata (Recommendation Rec (2004) 20 of the Committee of Ministers to member states on judicial review of administrative acts) od 15.12.2004.godine, Konvenciju o dostupnosti informacija, učešću javnosti u donošenju odluka i pravo na pravnu zaštitu u pitanjima životne sredine-Arhuska konvencija, koja je potvrđena Zakonom o potvrđivanju Konvencije o dostupnosti informacija, učešću javnosti u donošenju odluka i pravu na pravnu zaštitu u pitanjima životne sredine (,,Sl. glasnik RS“-Međunarodni ugovori br.38/09) i utvrdio da su isti bez uticaja na drugačiju odluku u predmetnoj upravnoj stvari iz sledećih razloga:
Članom 9. stav 3. Zakona o potvrđivanju Konvencije o dostupnosti informacija, učešću javnosti u donošenju odluka i pravu na pravnu zaštitu u pitanjima životne sredine (,,Sl. glasnik RS“-Međunarodni ugovori br.38/09) između ostalog propisano je i da će svaka Strana obezbediti da pripadnici javnosti, kada ispunjavaju eventualne uslove koje postavlja nacionalno zakonodavstvo, imaju dostupnost upravnim i sudskim postupcima kojima se osporava činjenje ili propusti koje su učinila fizička lica ili organ javne vlasti, a koja su u suprotnosti sa odredbama njihovog nacionalnog zakonodavstva koje se odnosi na životnu sredinu.
Naime, navedena odredba ne ustanovljava neposredno pravo svakog fizičkog lica na svojstvo stranke u svakom upravnom postupku koji se odnosi na pitanja životne sredine, već prepušta nacionalnom zakonodavstvu da utvrdi uslove pod kojima se to pravo ostvaruje. Učešće javnosti u postupcima uređenim propisima iz oblasti zaštite životne sredine ne proizvodi automatski svojstvo stranke u postupku koji se vodi po Zakonu o planiranju i izgradnji, ako nisu ispunjeni uslovi iz člana 44. Zakona o opštem upravnom postupku. Dakle, Konvencija ne ukida uslove iz domaćeg prava, već upućuje na njih.
Imajući u vidu napred navedene odredbe Zakona o potvrđivanju Konvencije o dostupnosti informacija, učešću javnosti u donošenju odluka i pravu na pravnu zaštitu u pitanjima životne sredine i činjenicu da u konkretnom slučaju nisu ispunjeni uslovi propisani članom 44. stav.1-3 Zakona o opštem upravnom postupku, doneta je odluka kao u dispozitivu ovog zaključka.

Pouka o pravnom leku: Protiv ovog zaključka nije dozvoljena žalba niti pokretanje upravnog spora. Zaključak se može pobijati žalbom protiv rešenja.

Dostaviti: Jeleni Savić i Zoranu Rilaku iz Novog Beograda, ul. Džona Kenedija 45, kao i Aleksandri Nestorov, iz Novog Beograda, ul.Đorđa Stanojevića 11, investitoru, u predmet.