NOVA SEZONA TRIBINA „BEOGRAD ZA POČETNIKE”: „Žene Golog otoka”, 1.080 sudbina

Prva tema su „Žene Golog otoka", 1.080 sudbina koje su decenijama čekale da budu ispričane.

Gošća tribine je Ljubinka Škodrić, istoričarka, naučna saradnica Instituta za savremenu istoriju.

Istoričarka Škodrić u knjizi „Žene Golog otoka“ prvi put je na jednom mestu prikupila podatke o 1.080 kažnjenih žena, njihovim sudbinama i iskustvima koja su decenijama bile izvan istorijskih istraživanja. Od 1948. do 1956. godine, u vreme sukoba Tita i Staljina, kažnjeno je 1.080 žena zbog stvarne ili navodne naklonosti Informbirou. Neke su bile kažnjene zbog sopstvenih političkih uverenja, a druge su stradale zato što su njihovi muževi, braća ili sinovi proglašeni za neprijatelje.

Među njima su bile majke, supruge, sestre, radnice, intelektualke, nekadašnje partizanke. Žene koje su prošle kroz logore i zatvore, a potom se suočavale s još jednim iskušenjem: kako nastaviti život i kako govoriti o onome o čemu se ćutalo. Neke nisu progovorile ni pred sopstvenom porodicom. Među njima su i sudbine onih koje su godinama bile zatočene, poput lekarke Stanojke Đurić, nekadašnje partizanke koja je u zatvorima i logorima provela više od sedam godina.

Zašto su ženske sudbine ostale u senci priče o Golom otoku? Šta nam arhivi i svedočenja danas otkrivaju o represiji, strahu i životu posle logora? I koliko još neispričanih priča čeka da postanu deo naše istorije?

Njihova stradanja nisu se odvijala samo na Golom otoku. Žene su prolazile kroz Ramski rit, zatvor u Zabeli kod Požarevca i logore na Svetom Grguru i Golom otoku, kao i kroz druge zatvore i mesta zatočeništva. Na Golom otoku postojao je i poseban ženski logor, od 1951. do 1952. godine. Mnoge zatvorenice bile su upućene na takozvani društveno korisni rad, bez redovnog sudskog postupka.

Ovo je i priča o metodama kažnjavanja koje su prevazilazile fizičko zatočeništvo, o poniženju, pritisku da se odreknu sopstvenih uverenja i posledicama koje su ostajale dugo nakon izlaska iz logora.

Razgovar o jednom od najmračnijih poglavlja posleratne Jugoslavije, o ženskom iskustvu političke represije i o tome kako se istorija menja kada u nju uđu i oni čiji su glasovi dugo bili potisnuti, počinje u 18.30 u Galeriji 73 na Banovom brdu.

Ulaz je slobodan.